Ostatnia radziecka wersja pistoletu samopowtarzalnego Tokariewa TT, produkowana po zakończeniu II wojny światowej.
Tło historyczne:
Poczynając od wiosny 1945, stało się jasne, że utrzymywanie produkcji broni na dotychczasowym poziomie ilościowym, przestaje mieć sens. Wynik wojny był już przesądzony, a przed zwycięskimi aliantami stanął problem demobilizacji wielomilionowych armii i przestawienia gospodarki z powrotem na tory pokojowe. Nie inaczej wyglądało to w ZSRR, gdzie Stalin zdawał sobie sprawę, że wbrew buńczucznej propagandzie, jego armie są wyczerpane, a kraj ledwo zipie.
Oczywiście nie znaczyło to, że władcy ZSRR nagle zmienili się w pokojowe gołąbki. Siły zbrojne musiały ulec redukcji, ale zadbano o to, by mniejszą ilość kompensować lepszą jakością. Rozpoczęto nowe programy i inicjatywy zbrojeniowe, w tym projekt przezbrojenia wojsk lądowych w zupełnie nowe systemy broni strzeleckiej.
To wszystko wymagało jednak czasu, a nowe bronie (jak np. pistolety Makarowa, czy karabinki AK) miały dopiero powstać. Na razie masowo wycofywano kiepską jakościowo broń produkowaną w okresie wojny i drastycznie ograniczano bieżące zamówienia.
Pistolet TT nie był wyjątkiem. Jego roczna produkcja w pierwszych powojennych latach zmniejszyła się o rząd wielkości w porównaniu z roczną produkcją z lat 1941-45. Z drugiej strony, zakłady w Iżewsku wykorzystały to jako okazję do znacznego podniesienia jakości wypuszczanych w tym czasie egzemplarzy. Przy okazji dokonano kilku drobnych zmian konstrukcyjnych, z których najbardziej rzucające się w oczy było przywrócenie gwiazd z literami "CCCP" na bakelitowych okładkach chwytu i nowy wzór nacięć na zamku. W latach pięćdziesiątych (po wybuchu wojny koreańskiej) ponownie zwiększono produkcję, a w roku 1951 po raz ostatni dokonano zmian, które uwzględniły postęp w technologii wytwarzania, ale nie miały wpływu na sam wygląd i parametry broni.
Pistolety TT wytwarzano w ZSRR do roku 1954. Łącznie w Tule, Iżewsku oraz Kowrowie powstało ich 2 miliony 325 tysięcy sztuk (w "krajach zaprzyjaźnionych", zwłaszcza w Polsce, Jugosławii, Chinach i na Węgrzech produkowano je aż do roku 1967).
Opis eksponatu: Pistolet TT-33 numer seryjny KS225 (cyrylicą: KC225), wyprodukowany w Iżewsku w drugiej połowie maja 1948 (pierwsza litera w numerze seryjnym - "K" oznacza produkcję z maja, druga oznacza kolejność bloku serii produkcyjnej). Pistolet musiał być intensywnie eksploatowany, gdyż w latach późniejszych przeszedł remont w I Arsenale GRAU w mieście Bałaklija (położonym na Ukrainie, na południowy wschód od Charkowa), co zostało potwierdzone biciami Arsenału i specyficznych prób odbiorczych po remoncie. Broń o zaskakująco wysokiej jakości wykonania, zwłaszcza w porównaniu np. z pistoletem wojennej produkcji z roku 1944.
Nieco więcej ciekawostek o historii pistoletu TT można przeczytać w dwuczęściowym artykule mojego autorstwa:
Opowieść o pistolecie TT, czyli wielka kariera niechcianej broni. Część 1
Opowieść o pistolecie TT, czyli wielka kariera niechcianej broni. Część 2