Radziecki pistolet samopowtarzalny, skonstruowany w latach 1927 - 1930 przez Fiodora W. Tokariewa z Zakładów w Tule. Produkowany w dość niewielkich ilościach w latach 1931 – 1935, następnie zastąpiony nieco zmodyfikowanym i produkowanym masowo TT-33.
Tło historyczne:
Broń opracowano na konkurs, ogłoszony w roku 1930. Przedmiotem tego konkursu był wybór nowego pistoletu wojskowego, który miałby zastąpić dotąd używane rewolwery Nagan wz. 1898. Pistolet miał być zasilany amunicją 7,62 x 25 mm, czyli licencyjna wersją niemieckiego naboju Mauser 7,63 x 25 mm, którą przyjęto jako standard. Zakładano także, że w nową broń, oprócz oficerów Armii Czerwonej, zostaną także wyposażeni funkcjonariusze milicji i Bezpieczeństwa Państwowego.
Na początku 1931 pistolet przyjęto do uzbrojenia, jako "7,62 mm pistolet samopowtarzalny wz. 30", choć broń powszechnie nazywano akronimem "TT" („Tulskij Tokariew”). W katalogu GAU (Главное Артиллерийское Управление Красной Армии / Główny Urząd Artyleryjski Armii Czerwonej), odpowiedzialnym za standaryzację uzbrojenia, przydzielono mu indeks 56-А-132 .
Konstrukcja TT wzorowana była na pistoletach Johna M. Browninga - kształt na belgijskim Browningu M1903, a sposób ryglowania - na pistolecie Colt M1911. Ciekawym i oryginalnym rozwiązaniem własnym Tokariewa, była modułowa konstrukcja urządzenia spustowego, ułatwiająca jego wymianę.
Pistolet Tokariewa nie cieszył się jednak popularnością. Uważany był przez użytkowników za niecelny i niezbyt bezpieczny (z powodu braku bezpiecznika nastawnego). Pistolety te produkowano w latach 1931 - 1935 (w łącznej liczbie około 20 tysięcy egzemplarzy), a od roku 1936 na linie produkcyjne trafił zmodernizowany model, produkowany na nieporównywalnie większą skalę - pistolet wz. 33 (odtąd dla rozróżnienia, "starsze" TT nazywano TT-30, a "nowsze" -TT-33). Zewnętrznie TT-30 różni się od TT-33 charakterystycznym wycięciem z dopasowaną pokrywką, znajdującym się w tylnej części chwytu, którego to wycięcia TT-33 nie ma ( jest to pokazane na jednym ze zdjęć).
Opis eksponatu:
Pistolet TT-30 numer seryjny 17 490, wyprodukowany w Tule w 1935 (ostatni rok produkcji tego modelu przed rozpoczęciem wytwarzania TT-33). Ciekawostka: gwiazda z literami CCCP wytłoczona na prawej okładce rękojeści ma nieprzepisową (przekręconą) pozycję.
Nieco więcej ciekawostek o historii pistoletu TT można przeczytać w dwuczęściowym artykule mojego autorstwa:
Opowieść o pistolecie TT, czyli wielka kariera niechcianej broni. Część 1
Opowieść o pistolecie TT, czyli wielka kariera niechcianej broni. Część 2