Amerykański czołg podstawowy tzw. „drugiej generacji”, opracowany w drugiej połowie lat pięćdziesiątych, jako następca czołgu M48.
Tło historyczne:
Podczas rewolucji węgierskiej w listopadzie 1956 roku, na teren brytyjskiej ambasady w Budapeszcie powstańcy wprowadzili zdobyty radziecki czołg średni T-54A. Po oględzinach tego czołgu na miejscu, brytyjski attaché wojskowy, ppłk. Noel Cowley ocenił, że jego pancerz może być odporny na pociski ówczesnego najlepszego brytyjskiego działa przeciwpancernego (tzw. „dwudziestofuntówka”, o kalibrze 83,4 mm), a z kolei jego 100 mm armata dawała mu przewagę nad czołgami państw zachodnich.
Informacjami tymi podzielono się z najbliższym sojusznikiem, czyli USA, a równocześnie przyspieszono prace nad własną nową armatą, która zmaterializowała się w postaci znakomitego 105 mm działa L7.
Oba te „brytyjskie” fakty miały kluczowy wpływ na pojawienie się w arsenale US Army nowego czołgu. Amerykanie, po kilku latach nieszczególnie udanych prób i eksperymentów zarówno w zakresie konstrukcji pojazdu, jak i jego uzbrojenia, poszli w końcu po linii najmniejszego oporu, dokonując po prostu głębokiej modernizacji swojego standardowego czołgu M48 „Patton”. Zmiany objęły przede wszystkim: nowy przód kadłuba z pochyłą płaską płytą górną o grubości zwiększonej do ponad 100 mm (co dawało ponad 250 mm tzw „grubości sprowadzonej”, mierzonej w linii horyzontalnej), nowy układ napędowy z silnikiem wysokoprężnym (w miejsce benzynowego) i nową armatę (wspomnianą brytyjską L7 kalibru 105 mm, produkowaną w USA na podstawie licencji, jako M68) wraz z ulepszonym systemem kierowania ogniem. Dzięki temu osiągnięto znaczny wzrost „przeżywalności” wozu na polu walki i podobnie zwiększono jego zdolność do zwalczania ówczesnych czołgów przeciwnika.
W grudniu 1958 Szef Sztabu Armii USA, generał Maxwell D. Taylor podpisał rozkaz o przyjęciu do uzbrojenia nowego czołgu, oznaczonego "105 mm Gun, Full Tracked, Combat Tank M60". Propozycja oznaczenia czołgu po prostu jako "Main Battle Tank M60" została odrzucona z powodów... biurokratycznych (takiej klasyfikacji nie przewidywała Federal Cataloging Agency Policy). W każdym razie, niezależnie od nazewnictwa, produkcję seryjną M60 uruchomiono w 1959 w zakładach Chrysler Detroit Tank Arsenal, a pierwsze czołgi trafiły do jednostek pancernych US Army w Europie jesienią 1960 roku. Czołg odziedziczył też nieoficjalnie nazwę własną "Patton", ale w jego przypadku była ona relatywnie rzadko używana.
W 1962 pojawiła się nowa wersja - M60A1. Podstawową zmianą była nowa wieża – większa, lepiej rozplanowana i mająca charakterystyczny wydłużony kształt, a która odtąd stała się "znakiem rozpoznawczym" czołgu. Czołgi M60 tej i kolejnych wersji rychło stały się podstawowym sprzętem pancernym US Army oraz US Marine Corps i pozostały w tej roli do czasu pojawienia się czołgu nowej generacji - M1 "Abrams". Ostatnie M60 (w wersji A3) wycofano z amerykańskich sił zbrojnych w roku 2005.
Czołgi rodziny M60 eksportowano także do kilkunastu krajów (m. in. do Austrii, Brazylii, Grecji, Hiszpanii, Izraela, Turcji, czy Włoch - w tym ostatnim kraju podjęto także ich licencyjną produkcję). Łącznie powstało ponad 15 tysięcy czołgów M60 wszystkich wersji, a w niektórych krajach czołgi M60 do dzisiaj pozostają na wyposażeniu jednostek liniowych.
Ciekawostka: M60 był ostatnim amerykańskim czołgiem o jednolitym stalowym opancerzeniu. Wraz z pojawieniem się M1 "Abrams", nadeszła era pancerzy kompozytowych.
Opis eksponatu:
Czołg M60A1 o nazwie własnej "Hangman" (na lufie napis "Smoking") z dowództwa 3 batalionu, 32nd Armor, 3rd Armored Division, 7th Army, Niemcy, jesień 1977. Czołg w czterokolorowym kamuflażu o nietypowym układzie barwnych plam (z przewagą koloru piaskowego), spotykanym w tym czasie w 7 Armii i nazywanym „The MASSTER Scheme” (MASSTER było akronimem nazwy projektu „ Modern Army Selected Systems Test Evaluation and Review”) lub po prostu "7th Army Scheme", (gdyż takiego kamuflażu nie zastosowano nigdzie poza jednostkami 7 Armii). Po roku 1977 malowanie to zastąpiono standardowym kamuflażem MERDC będącym prawdopodobnie wariantem standardowego kamuflażu MERDC (US Army Mobility Equipment Research & Development Center).
Prezentowany czołg wyposażony jest także w przedłużoną rurę powietrzną, umożliwiającą pokonywanie głębszych brodów.
Model w skali 1/35, zestaw Italeri.