Wozy bojowe 1 Warszawskiej Brygady Pancernej im. Bohaterów Westerplatte.
Przy opisie eksponatów tej konkretnej brygady pancernej, zamieszczę krótki wstępniak, gdyż dla niektórych temat może być nieco kontrowersyjny. Otóż dzisiaj z różnych powodów w sposób niesprawiedliwy deprecjonuje się nie tylko udział w WW II, ale też i sam fakt istnienia tzw. Armii Polskiej na Wschodzie. Przypisując się jej sowiecki rodowód, walkę w nie w polskim, a właśnie sowieckim interesie oraz to, iż kadra dowódcza była stricte obca. W dużej mierze jest to prawdą, lecz jest jedno ale. Otóż ta właśnie armia, była po wyprowadzeniu tzw. Armii Andersa z terenów ZSRR do Syrii jedyną możliwością, wydostania się z terenów "Imperium Zła" setkom tysięcy deportowanych Polakom, którzy "nie załapali" się do tamtej armii. Żołnierze, przybywający do tej armii chcieli walczyć o Polską, a nie polską republikę radziecką i nawet cwani Sowieci tworzyli tego pozory, poprzez np. nadanie nazw jednostkom odnoszące się do polskich bohaterów narodowych. Nazwanie 1 brygady Pancernej imieniem Bohaterów Westerplatte było tego jawnym cynicznym przykładem. Później wcielano do niej nieraz całe oddziały Armii Krajowej, a ci co nie chcieli jechali na wschód do łagrów, albo prosto "pod stienku". W 1944 roku po wydaniu tzw. "Manifestu PKWN" zorganizowano normalny pobór do wojska i chłopcy i mężczyźni po 18 roku życia musieli w szeregach tej właśnie armii pójść na wojnę.
W przypadku 1 Brygady Pancernej sytuacja była podobna, z jedną różnicą, iż na początkowym etapie jej tworzenia właściwie kadrę oficerską, jak i trzon załóg tworzyli obywatele ZSRR. Przyczyna była bardzo prosta, otóż niewielu polskich żołnierzy (rekrutów) miało chociażby mgliste pojęcie o motoryzacji, a szkolenie i zgranie załóg musiało trochę potrwać. Z czasem proporcje zaczęły się wyrównywać, gdy zaczęli napływać rodacy ze szkół pancerniackich, by znów po walkach o tzw. "Wał Pomorski" i poniesionych tam często bezsensownych stratach, wcielono do brygady znów załogi sowieckie.
Kilkanaście lat temu postanowiłem wykonać modele wszystkich wozów bojowych tej konkretnej brygady pancernej, które zostały uwiecznione na zdjęciach. Powodów dla których wybrałem tą brygadę dla realizacji mojego "szalonego" planu było kilka. Oczywiście jako dzieciak z wypiekami na twarzy śledziłem przygody dzielnej załogi czołgu o numerze 102 i nazwie własnej "Rudy" i jakoś w podświadomości pozostał sentyment do T-34. Zresztą jak na czołg, prezentował się on całkiem kształtnie, powiedziałbym nawet ładnie i można go było podziwiać na żywo na wielu pomnikach i w muzeach. Drugim powodem był fakt, iż przez stan brygady przewinęło się wiele odmian T-34, od starych siedemdziesiątek szóstek w różnych konfiguracjach, po nowe osiemdziesiątki piątki, też różnych wariantów. Nie tylko jednak "kaczory" (jak zwano T-34) były na wyposażeniu brygady. Początkowo w jej skład wchodził również 13 pułk artylerii samobieżnej (dlatego numery taktyczne SU-85 zaczynały się od cyfry 3), a ostatnia kompania 2 pułku wyposażona była w lekkie czołgi T-70, których przydatność bojowa była już w 1943 roku mocno wątpliwa. Reasumując uznałem, że warto spróbować odtworzyć w postaci modeli pojazdy tej najciekawszej polskiej jednostki pancernej.
W opisach posiłkowałem się publikacjami:
Kamil Anduła - 1 Warszawska Brygada Pancerna im. Bohaterów Westerplatte,
Zbigniew Flisowski - Pomorze Reportaż z Pola Walki
Janusz Magnuski - Wozy Bojowe LWP
Kazimierz Przytocki - Warszawska Pancerna
oraz licznymi artykułami w czasopismach tematycznych, jak również wiadomościami znalezionymi w internecie.
Zdjęcia historyczne pochodzą z wyżej cytowanych źródeł.